Μαργαρίτα, θα ήθελες να μας πεις λίγα λόγια για εσένα και τη ζωή σου;

Ονομάζομαι Μαργαρίτα Χαλβατζή – Κατσικαδέλη. Είμαι Ψυχοπαιδαγωγός και Αφηγηματική θεραπεύτρια. Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη και μεγάλωσα στην Αθήνα. Αφού τελείωσα το γυμνάσιο της Ελληνογαλλικής Σχολής Saint Joseph και την Γαλλική Φιλολογία (ΕΚΠΑ) συνέχισα μεταπτυχιακές σπουδές στις Επιστήμες της Αγωγής και Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Grenoble στη Γαλλία. Στη συνέχεια διορίστηκα στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως καθηγήτρια Γαλλικών.

Όμως, έψαχνα πάντα τον τρόπο να περάσω στον τομέα της Συμβουλευτικής και της Ψυχολογίας πράγμα που έγινε μέσω ενός προγράμματος του ΥΠΕΠΘ. Στη συνέχεια, ανέλαβα το Γραφείο Συμβουλευτικής και Επαγγελματικού Προσανατολισμού στο γυμνάσιο που ήμουν διορισμένη. Ακολούθησαν πολλές εκπαιδεύσεις με τελευταία την εκπαίδευση στην Αφηγηματική Ψυχοθεραπεία.

Είμαι παντρεμένη με τον Δημήτρη Κατσικαδέλη και έχουμε δύο κόρες και μια εγγονή. Περισσότερα για τις σπουδές και την επαγγελματική μου πορεία θα βρείτε στην ιστοσελίδα της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ (ΕΛ.ΕΤ.ΑΦΗ.Θ & ΚΠ) (narrativepractice.gr) της οποίας είμαι ιδρυτικό μέλος και Γενική Γραμματέας.

Πως αποφάσισες να ασχοληθείς επαγγελματικά με τον τομέα της ψυχικής υγείας;

Η απόφαση μου να ασχοληθώ με την ψυχική υγεία ξεκίνησε αρχικά με τις σπουδές μου στο πεδίο της Ψυχολογίας και από την στιγμή που ασχολήθηκα με την συμβουλευτική σταδιοδρομίας σε δημόσιο σχολείο.  Καθ’ όλη την διάρκεια της θητείας μου εκεί, δεν έπαψα στιγμή που να μην κυνηγήσω επιμορφωτικά σεμινάρια γύρω από την Ψυχολογία και την Ψυχοθεραπεία (ειδικά όταν ξεκίνησα το ταξίδι στην προσωπική μου Ψυχοθεραπεία). Έδινε πολύ νόημα όλο αυτό στην ζωή μου, εμπλούτιζε τις εμπειρίες μου και συνέβαλε με θετικό τρόπο τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.

Η επαφή μου με τους μαθητές και τους γονείς τους μου έδειξε ότι τα παιδιά όφειλαν αρχικά να γνωρίσουν τον εαυτό τους μέσα από τα ενδιαφέροντα, τις ικανότητες τους, τις δυνατότητες τους, αυτά που ήταν σημαντικά γι΄αυτά για να είναι σε θέση να επιλέξουν σπουδές, αλλά και να τα καταφέρουν στη ζωή τους και τις σχέσεις τους με τον περίγυρο. Αργότερα, δουλεύοντας με ομάδες γονέων ανακάλυψα την ανάγκη τους να δουν διαφορετικά τις ζωές τους τόσο στη σχέση με τα παιδιά τους όσο και στο μεταξύ τους.

Πότε και πως ξεκινάει η ιστορία της επαφής σου με την Αφηγηματική Θεραπεία;

Η συνάντηση μου με την Αφηγηματική Προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία ξεκίνησε τυχαία στην αρχή, καθώς έψαχνα να βρω περισσότερα στοιχεία επάνω στην Αφηγηματική Συμβουλευτική (που χρειάζονταν για τα ερωτηματολόγια που απευθύναμε στους μαθητές). Διαβάζοντας την ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής ήταν για εμένα αποκάλυψη. Ένιωσα σαν να βρήκα αυτό, που έψαχνα από καιρό και αποφάσισα να πάω βαθύτερα στην Αφηγηματική Προσέγγιση και να εξελιχτώ ως επαγγελματίας στο χώρο πλέον της ψυχικής υγείας. 

Η Αφηγηματική Προσέγγιση δεν είναι μόνο τεχνικές, αλλά μια νέα οπτική της πραγματικότητας.

Τι αγαπάς στην Αφηγηματική Θεραπεία;

Νομίζω ότι η Αφηγηματική Προσέγγιση δεν είναι μόνο τεχνικές, αλλά μια νέα οπτική της πραγματικότητας. Η Αφηγηματική είναι απενοχοποιητική δεν τοποθετεί τα προβλήματα στον άνθρωπο ( «Ο άνθρωπος δεν είναι το πρόβλημα, το πρόβλημα είναι το πρόβλημα», M. White) αλλά στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο που συνήθως τα γεννά. Μου αρέσει που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από το πρόβλημα, γιατί αυτό του δίνει πολλές επιλογές να συνδιαλλαγεί με το πρόβλημα και να αλλάξει την σχέση του με αυτό.

Εκτιμώ ιδιαίτερα την θέση που υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος δεν έχει να αφηγείται ιστορίες μόνο για το πρόβλημα, αλλά πρώτιστα ιστορίες για τις ικανότητες του, τις δεξιότητες του, τις αξίες, τα επιτεύγματα του, τα όνειρα και τις ελπίδες του (έχει το άτομο πολυ-ιστορική ταυτότητα). Ακόμη, οι αφηγήσεις που λέμε  για τις ζωές μας μπορούν να μας περιορίσουν να μας φυλακίσουν ή να γίνουν με τρόπο ενδυναμωτικό και να μας εξελίξουν (David DENBOROUGH, ‘‘Λέγοντας ξανά τις ιστορίες της ζωής μας«, εκδόσεις Oposito).

Θα ήθελες να μοιραστείς κάποια παραδείγματα καλών πρακτικών της Αφηγηματικής Θεραπείας που εφαρμόζεις στη δουλειά σου;

Μια από τις πρακτικές που χρησιμοποιώ είναι η μεταφορά του «Δέντρου της ζωής» τόσο στην ατομική όσο και την ομαδική θεραπεία. Η μεταφορά αυτή, την οποία εμπνεύστηκα από τον David Denborough (Λέγοντας ξανά τις Ιστορίες της ζωής μας, Εκδόσεις Oposito, 2022, επιμέλεια δική μου και του Δημήτρη, καθώς και επίμετρο με την ελληνική εμπειρία από τη χρήση του βιβλίου στην Ελλάδα) και την Dina Scherrer (Accompagner avec l’ Arbre de Vie, Inter-éditions), μου άνοιξε ορίζοντες γιατί μου δόθηκε η δυνατότητα να δουλέψω ενδυναμωτικά με τα άτομα συνερευνώντας το γεμάτο κομμάτι τους που περιέχει ικανότητες, αξίες, δεσμεύσεις, όνειρα, ελπίδες, συγκατασκευάζοντας τους προτιμώμενους τρόπους ζωής τους μακριά από νόρμες και κυρίαρχες αφηγήσεις. Στην πρακτική αυτή τα άτομα καλούνται να αφηγηθούν ιστορίες για την ζωή τους που θα τους ενδυναμώσουν, ιστορίες υφασμένες με ελπίδα και αξιοπρέπεια.

Υπάρχουν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες ή θέματα στα οποία προτιμάς στην πρακτική σου να επικεντρώνεσαι ως θεραπεύτρια;

Εργάζομαι και με νεαρούς ενήλικες και με πολύ μεγαλύτερους ηλικιακά απ’ όλες τις κοινωνικές ομάδες. Η ιδέα είναι να κτίσουμε μαζί μια ιστορία που θα τον κάνει πιο δυνατό/δυνατή/δυνατό να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις στις οποίες έρχεται αντιμέτωπος/αντιμέτωπη/αντιμέτωπο. Με καλοπροαίρετη περιέργεια τους ακούω γνωρίζοντας ότι είναι οι ίδιοι ειδήμονες της ζωής τους. Με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα θέματα σχέσεων γιατί να μην το ξεχνάμε είμαστε σχεσιακά όντα. Ζούμε μέσα από τις σχέσεις μας και η ποιότητα τους είναι σημαντική για την εξέλιξη μας.

Εικόνα: Το γραφείο της Μαργαρίτας Χαλβατζή – Κατσικαδέλη.

Υπήρξε κάποια δυνατή στιγμή στην δουλειά σου που δεν θα την ξεχάσεις ποτέ και η οποία σε εμπνέει μέχρι και σήμερα να συνεχίζεις;

Στην διάρκεια την πανδημίας και της απομόνωσης αποφασίσαμε να δουλέψουμε με το Δέντρο της ζωής με νέους υποψήφιους συναδέλφους και συναδέλφισσες, διαδικτυακά σε ομάδες για να σπάσουμε έτσι την απομόνωση και να δουλέψουμε βιωματικά μια πρακτική που μας είχε συνεπάρει. Οι ανατροφοδοτήσεις τους από την πρακτική αυτή ήταν πολύ τιμητικές για την πρακτική μας και περιέχονται στο βιβλίο ‘’Λέγοντας ξανά τις ιστορίες της ζωής μας» (εκδόσεις Oposito, σελ.258-262).

Υπάρχουν ψυχοθεραπευτές ή άλλοι επαγγελματίες που μέσω της δουλειάς τους και της ζωής τους σε έχουν εμπνεύσει ως θεραπεύτρια;

Είναι πολλές και πολλοί που με έχουν εμπνεύσει. Θα ξεκινήσω από τον Αδάμ Χαρβάτη που με ενέπνευσε βαθιά από την πρώτη  κιόλας επαφή μαζί του για να ακολουθήσω τον δρόμο της Αφηγηματικής. Στην Κασσάνδρα Πήτερσεν (επόπτρια μου) οφείλω την έμπνευση με την πολύπλευρη κατάρτιση της και το ταλέντο της, αλλά και το ότι στάθηκε στήριγμα σε όλη την πορεία μου μέχρι σήμερα και την ευγνωμονώ για τον τρόπο που με προσέγγισε και με πίστεψε όλα αυτά τα χρόνια της συνεργασίας μας.

Άλλοι που με εισήγαγαν στην αφηγηματική και που τους οφείλω την αγάπη και το πάθος μου για την Αφηγηματική, είναι οι David Denborough, Poh Lee, Hue Fox, Sabine Vermeire. Ευχαριστώ από καρδιάς την πρώτη   θεραπεύτρια μου την Αγγελικη, αλλά και τις άλλες που με συντρόφεψαν  στο υπέροχο αυτό ταξίδι που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, καθώς και όλη την Αφηγηματική Κοινότητα. Ακόμη άλλοι άνθρωποι  που με προίκισαν με το δώρο της πνευματικότητας είναι οι δάσκαλοι μου στην γιόγκα, Μιχάλης και Μαρία. Ο Έκχαρτ Τόλλε και ο Μούτζι με έχουν αγγίξει βαθιά με το έργο και την προσωπικότητα τους.

Αν δεν είχες ασχοληθεί με την ψυχική υγεία, τότε πιθανότατα τι θα σε βρίσκαμε να κάνεις επαγγελματικά;

Αν δεν είχα ασχοληθεί με την ψυχική υγεία θα ήθελα να έπαιρνα συνεντεύξεις από προσωπικότητες που εκτιμώ το έργο και την προσφορά τους σε κάθε τομέα της ζωής. Παρακολουθώ με πάθος τις συνεντεύξεις γιατί μου αρέσει ν’ ακούω τις ιστορίες που αφηγούνται, ιστορίες με νόημα γι’ αυτ@.

Τέλος, θα ήθελες να μοιραστείς κάποια ιδέα ή κάποιο σκοπό που δίνει ξεχωριστό νόημα στην καθημερινότητα σου;

Εκτός από την δουλειά μου που λατρεύω και την φροντίδα της οικογένειας και της εγγονής μου, μου αρέσει να απολαμβάνω τα απλά πράγματα στη ζωή: έναν περίπατο στο πάρκο, ένα καλό φαγητό με την συντροφιά των αγαπημένων μου. Κάνω γιόγκα και διαλογισμό παρέα με τον γάτο μου. Μου αρέσει ιδιαίτερα να πηγαίνω στον κινηματογράφο, ν’ ακούω μουσική και να διαβάζω.

Εικόνα: Ο γάτος της Μαργαρίτας, ο Μπρόμπρος.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες για τη Μαργαρίτα Χαλβατζή – Κατσικαδέλη πατώντας εδώ

• ShareΑντιγράφηκε στο πρόχειρο
• Facebook
• Threads
• Mail
• Print